Stresle başa çıkma tarzınız hangisi? Kısa test

Stres herkesin hayatında var; farklı olan şey, stresle karşılaştığımızda ne yaptığımız. Kimi insan yoğunluk arttıkça daha çok çalışır, kimi geri çekilir, kimi konuşarak rahatlar, kimi ise dikkatini tamamen başka bir yere verir. Bu tepkilerin hiçbiri tek başına doğru ya da yanlış değildir; ama her birinin işe yaradığı ve tıkandığı noktalar farklıdır. Aşağıdaki kısa test, kendi başa çıkma tarzınızı tanımanıza yardımcı olmak için hazırlandı.

Nasıl uygulanır

Sekiz durumu okuyun ve gerçek hayatta en sık nasıl davrandığınızı düşünerek bir seçenek işaretleyin. İdeal tepkiyi değil, alışılmış tepkinizi seçmeye çalışın. Sonunda hangi harfin ağır bastığına bakacaksınız.

1. İş yükü aniden arttığında: A) Hemen bir plan yapıp maddeleri sıralarsınız. B) Bir süre uzaklaşıp kafanızı dağıtırsınız. C) Birine anlatırsınız. D) Başınızı öne eğip aralıksız çalışırsınız.

2. Kötü bir haber aldığınızda ilk tepkiniz: A) Ne yapılabileceğini düşünmek. B) Sessiz kalmak, yalnız kalmak istemek. C) Yakın birini aramak. D) Rutininize devam etmek.

3. Uykunuz kaçtığında: A) Ertesi günü zihninizde planlarsınız. B) Bir şey izler ya da okursunuz. C) Birine mesaj atarsınız. D) Yatakta kalıp beklersiniz.

4. Bir tartışmanın ardından: A) Ne söylenmesi gerektiğini kurgularsınız. B) Konuyu bir süre hiç düşünmemeye çalışırsınız. C) Başka birinden görüş alırsınız. D) Hemen işinize dönersiniz.

5. Belirsizlik uzadığında: A) Bilgi toplamaya çalışırsınız. B) Konudan uzaklaşırsınız. C) Aynı durumdaki insanlarla konuşursunuz. D) Elinizdeki işlere odaklanırsınız.

6. Fiziksel olarak stresi nerede hissedersiniz: A) Zihniniz hızlanır. B) Yorgunluk ve uyku hali. C) Konuşma ihtiyacı, huzursuzluk. D) Omuz ve boyun gerginliği.

7. Stresli dönem geçtikten sonra: A) Süreci değerlendirirsiniz. B) Uzun bir dinlenme istersiniz. C) Yaşadıklarınızı anlatırsınız. D) Hemen bir sonraki işe geçersiniz.

8. Size en çok iyi gelen şey: A) Kontrolü geri kazanmak. B) Ortamdan uzaklaşmak. C) Anlaşıldığını hissetmek. D) Meşgul olmak.

Çoğunlukla A: Çözüme yönelen

Stresi bir problem gibi ele alır, çözüm üretmeye çalışırsınız. Bu tarz, üzerinde kontrolünüz olan durumlarda son derece etkilidir; hızlı toparlanır, kriz yönetirsiniz. Zorlandığınız yer, kontrol edemeyeceğiniz durumlardır. Sonucu sizin elinizde olmayan bir konuda plan yapmaya çalışmak yorgunluğu artırır. Size en çok yarayan alışkanlık, bir durumla karşılaştığınızda önce "bu benim etki alanımda mı?" diye sormaktır. Cevap hayırsa, enerjiyi çözüme değil dayanma gücüne yönlendirmek daha verimlidir.

Çoğunlukla B: Uzaklaşan

Yoğunluk arttığında geri çekilir, ortamdan ve konudan mesafe alırsınız. Bu, sanılanın aksine sağlıklı bir stratejidir; zihne toparlanma alanı açar ve ani tepkileri engeller. Risk, uzaklaşmanın kaçınmaya dönüşmesidir. Ertelenen konu genellikle küçülmez, büyür. Size uygun denge, geri çekilmeye süre koymaktır: bir gün, bir akşam ya da bir yürüyüş kadar. Süre bittiğinde konuya küçük bir adımla dönmek, tarzınızı bozmadan tıkanmayı önler.

Çoğunlukla C: Paylaşan

Konuştukça rahatlarsınız; anlatmak sizin için düşünmenin bir parçasıdır. Sosyal desteği güçlü olan insanlar zor dönemleri genellikle daha az hasarla atlatır, bu yüzden bu tarz değerli bir kaynaktır. Dikkat etmeniz gereken nokta, aynı konuyu tekrar tekrar anlatmanın bir noktadan sonra rahatlatmayı bırakıp gerginliği tazelemesidir. Anlatmanın ardından "peki şimdi ne yapacağım?" sorusunu eklemek, paylaşmayı çözüme bağlar.

Çoğunlukla D: İşe gömülen

Meşgul olmak sizi ayakta tutar. Kriz anlarında en dayanıklı kişi sizsinizdir; çevreniz dağılırken siz üretmeye devam edersiniz. Ancak bu tarzın bedeli genellikle gecikmeli gelir. Duygu işlenmeden ertelendiğinde, stres bedende birikir: uyku düzeni bozulur, omuz ve boyun gerginliği artar, tükenmişlik hissi bir anda belirir. Size en çok yarayan şey, yoğun dönemin ortasına küçük ama korunan molalar yerleştirmektir.

Tek bir doğru tarz yok

Testin sonucu ne çıkarsa çıksın, asıl kazanç şudur: stres altında nasıl davrandığınızı bilmek, o davranışı seçebilir hale gelmenizi sağlar. En dirençli insanlar tek bir tarzı mükemmelleştirenler değil, duruma göre tarz değiştirebilenlerdir. Kontrol edilebilir bir sorunda çözüme yönelmek, kontrol edilemez bir durumda uzaklaşmak, yalnız kalınan bir dönemde paylaşmak; hepsi yerinde kullanıldığında işe yarar. Uzun süren, günlük hayatı belirgin biçimde aksatan bir gerginlik söz konusuysa, bunun bir tarz meselesi olmadığını ve destek almanın en makul adım olduğunu hatırlamakta fayda var.